ขี้เมากะเพราแตะ Kee Mow Graprow Dtae (The Drunken Basil Flip-Flops)

Lyrics and Music by ยืนยง โอภากุล Yuenyong Opakul
English translation of lyrics below (เนื้อเพลงแปลเป็นภาษาอังกฤษ)
Album: ยืนยงตั้งวงเล่า Yuenyong Dtang Wong Lao (Yuenyong Gathers a Storytelling Circle), 2006 [This album has just been re-released in the “Gold Collection”; the Gold version includes the regular CD plus the matching DVD of music videos; you can buy it at eThaiCD.com HERE.]

A summary from the lyrics: “This is the story of stir-fried basil that rather clearly stir-fries for women’s rights.” Enjoy!

* วงเหล้ามีเรื่องเล่ามากมาย หญิงชายสดับฟังทางนี้
wong láo mee rêuang lâo mâak maai yĭng chaai sà-dàp fang taang née
A drinking group has lots of stories to tell. Men and women, listen up
อุทาหรณ์สอนกันด้วยดีกรี มันจะดีไม่ดีให้แยกแยะเอาเอง
u-taa-hŏn sŏn gan dûay dee-gree man jà dee mâi dee hâi yâek yáe ao ayng
The examples teach along with the degree. [Whether] it’s good or bad, you decide.

ขี้เมาตั้งวงเหล้าเบียร์ ศรีภรรเมียคอยทำกับแกล้ม
kêe mao dtâng wong lao bia sripaan-ra mia koi tam gàp glâem
The drunk gathers a circle to drink beer and alcohol. The wife waits to make food for the party [food that goes with alcohol]
ของตายต้องถั่วทอดยำแหนม ชวนเพื่อนมาร่วมแจมปาร์ตี้ดีกรี
kŏng dtaai dtông tùa tôt yam năem chuan pêuan maa rûam jaem bpaa-dtêe dee-gree
Dying to have stir-fried beans mixed with pork, [he] invites friends to come together for a degree party*

พูดคุยสนุกสนานเสียงดัง ชามช้อนกะละมังก็เปลี่ยนเป็นเครื่องดนตรี
pôot kui sà-nùk-sà-năan sĭang dang chaam chón gà lá mang gôr bplìan bpen krêuang don-dtree
Happily talking and being loud, [someone] lifts up a bowl and it changes to be a musical instrument
ร้องเพลงเพื่อชีวิตชีวี พงษ์สิทธิ์ คำภีร์ คาราวาน คาราบาว
róng playng pêua chee-wít chee-wee pong sìt kam pee kaa-raa-waan kaa-raa-baao
Singing Songs for Life [by] Pongsit Kamphee, Caravan, [and] Carabao

ขี้เมาไม่เข้าใครออกใคร พูดวนอยู่ได้กะอีเรื่องเก่าๆ
kêe mao mâi kâo krai òk krai pôot won yòo dâai gà ee rêuang gào gào
The drunks are impartial. The can keep talking in circles together about old problems
เขาถึงบอกใครได้ผัวขี้เหล้า ต้องทนทั้งขี้เมา ขี้โม้ ขี้คุย
kăo tĕung bòk krai dâai pŭa kêe lao dtông ton táng kêe mao kêe móh kêe kui
They even say whoever takes a drunken husband must endure all the alcoholism, bragging, and boasting

ภรรยาก็หน้าตาชื่นบาน คอยสนองบริการแม่ครัวหัวป่าก์
pan-rá-yaa gôr nâa dtaa chêun baan koi sà-nŏng bor-rí-gaan mâe krua hŭa-bpàa
The wife, also, with a happy expression, waits to serve as a gourmet cook.
ทำกับแกล้มกับข้าวกับปลา ให้กินแกล้มสุราอย่างไม่มีบกพร่อง
tam gàp glâem gàp kâao gàp bplaa  hâi gin glâem sù-raa yàang mâi mee bòk prông
Making snacks to go with the alcohol, dishes to go with rice, and fish, so they have something to eat with the liquor so there isn’t any lack.
นี่แหละวัฒนธรรมไทย ไปลามาไหว้ อิ่มใจอิ่มท้อง
nêe làe wát-tá-ná-tam tai bpai laa maa wâi ìm jai ìm tóng
Yes, that’s Thai culture! [One] is able to to come and go, with a full heart, full stomach.
โด่งดังจนฝรั่งหัวทอง บินมาแต่งนวลน้องเมียไทยโอท็อป
dòhng dang jon fà-ràng hŭa tong bin maa dtàeng nuan nóng mia tai oh tóp
Celebrating until the golden headed farang flies over to marry a fair OTOP Thai wife.**
พงษ์เทพ กระโดนชำนาญ ร้องเพลงมั๊นมันขี้เมาช๊อบชอบ
pong tâyp grà dohn cham-naan róng playng mán man kêe mao chop chôp
Pongthep Kradonchamnan [Song for Life musician] sings the song that the drunks like.
กินเหล้าไม่ต้องการคำตอบ
gin laŏ mâi dtông gaan kam dtòp
Drink and you don’t need to answer.
เอาจอกไปนำยกแก้วไปนำ
ao jòk bpai nam yók gâew bpai nam
Take a glass to toast
คนละกรื๊บสองกรื๊บ
kon-lá gréup sŏng gréup
Everyone downing it in two gulps

เมียเป็นช้างเท้าหลัง ผัวเป็นช้างเท้าหน้า
mia bpen cháang táo-lăng pŭa bpen cháang táo nâa
Wives are the hind legs of the elephant [they are the followers]. The husbands are the front legs of the elephant [the leaders]
ตกเย็นเป็นต้องก๊งสุรา พอผัวเมาได้ท่า ภรรยาก็ได้ที
dtòk yen bpen dtông góng sù-raa por pŭa mao dâai tâa pan-rá-yaa gôr dâai tee
From early afternoon they must be drinking liquor. Every time the husband gets a chance, the wife is like, “OK, fine.”

กับข้าวหมดเกลี้ยงทั้งบ้าน
gàp kâao mòt glîang táng bâan
The toppings to go with rice are completely gone
วงสุราชื่นบานยังเซ้าซี้
wong sù-raa chêun baan yang sáo-sée
The happy drinking circle still begs from the refrigerator.
ในตู้เย็นก้ไม่เหลือสักอย่าง
nai dtôo yen gôr mâi lĕua sàk yàang
But there is nothing left of any kind of food
ยังร้องสั่งอยากกินโน่นกินนี่
yang róng sàng yàak gin nôhn gin nêe
Still they call out, ordering that they want to eat this and they want to eat that.
ไม่เคยเลยไม่เคยคิดทรพี ที่ทำไปเพราะนึกถึงศักดิ์ศรี
mâi koie loie mâi koie kít tor-rá-pee têe tam bpai prór néuk tĕung sàk sĕe
They never think of the spoon that makes it because they think only of [their own] glory.
เมียทั้งดีแสนดี ใยผัวเอาแต่เมามาย
mia táng dee săen dee  yai pŭa ao dtàe mao maai
The wife is totally good, very good, connected to a husband who only wants to be very drunk.
เอากะเพราสักจาน
ao gà prao sàk jaan
[We’ll] have just one more plate of basil stir fry.
จะเอากะเพราอีกจาน
jà ao gà prao èek jaan
[We’d] like just one more plate of basil stir fry.
เอากะเพราสักจานสิ
ao gà prao sàk jaan sì
[We’ll] take another plate of basil stir fry, please!
บอกว่าจะเอากะเพราอีกซักจาน
bòk wâa jà ao gà prao èek sák jaan
[They] say, “I’ll have just one more plate!”

วงเหล้ามีเรื่องเล่ามากมาย หญิงชายสดับฟังทางนี้
wong láo mee rêuang lâo mâak maai yĭng chaai sà-dàp fang taang née
A drinking group has lots of stories to tell. Men and women, listen up
ขี้เมาตั้งวงเหล้าเบียร์ ศรีภรรเมียคอนทำกับแกล้ม
u-taa-hŏn sŏn gan dûay dee-gree man jà dee mâi dee hâi yâek yáe ao ayng
The examples teach along with the degree. [Whether] it’s good, or bad you yourself decide.

ขี้เมาร้องจะเอากะเพราผัด ภรรยาก็ไม่ขัดรีบลุกไปคลุกให้
kêe mao róng jà ao gà prao pàt pan-rá-yaa gôr mâi kàt rêep lúk bpai klúk hâi
The drunk calls out, “I’ll have some basil stir fry!” The wife doesn’t refuse, [she] hurries to get up and throw it together
แถมเพื่อนผัวร้องสำทับให้ฉับไว กะเพราเนื้อกะเพราไก่
tăem pêuan pŭa róng săm-táp hâi chàp wai gà prao néua gà prao gài
In addition, the husband’s friends call out, reiterating to bring quickly [both] basil beef and basil chicken
เพราอะไรได้ทุกอย่าง
prao a-rai dâai túk yàang
Any kind of basil dish. . . Every kind!
แม่ครัวกระหยิ่มยิ้มพิมพ์ใจ
mâe krua grà-yìm yím pim jai
The cook is pleased to smile and impress.
มื้อนี้ที่แค้นหลาย จะได้ชำระสะสาง
méu née têe káen lăai jà dâai cham-rá sà-săang
This poor/angry[?] meal will get [what it deserves?].
เธอบรรจงมีดหั่นรองเท้ายาง ให้ผัวกินดูบ้างเผื่อจะได้สติ
ter ban-jong mêet hàn rong táo yaang hâi pŭa gin doo bâang pèua jà dâai sà-dtì
She carefully takes a knife and cuts the flip-flops [rubber sandals] for her husband to eat [and] watches to see if they will become aware

นี่คือเรื่องราวกะเพราผัด ที่ค่อนข้างแจ่มชัดผัดเพื่อสิทธิสตรี
nêe keu rêuang raao gà prao pàt têe kôn kâang jàem chát pàt pêua sìt-tí sàt-dtree
This is the story of stir-fried basil that rather clearly stir-fries for women’s rights
ระวังเด้อขี้เมาชอบกดขี่ สักวันจะเจอดีขี้เมากะเพราแตะ
rá-wang dêr kêe mao chôp gòt kèe sàk wan jà jer dee pàt kêe mao gà prao dtàe***
Watch out! The alcoholic who likes to oppress will one day encounter the drunken basil stir-fried flip-flops
เรื่องราวกะเพรารองเท้าแตะ ที่ท่านต้องแยกแยะผัดชอบชั่วดี
rêuang raao gà prao rong táo dtàe têe tâan dtông yâek yáe pàt chôp chûa dee
The story of the basil flip-flops, it is up to you to distinguish whether frying it up is good or bad
ระวังเด้อขี้เมาชอบกดขี่ สักวันจะเจอดี ผัดขี้เมากะเพราแตะ
rá-wang dêr kêe mao chôp gòt kèe sàk wan jà jer dee pàt kêe mao gà prao dtàe
Watch out! The alcoholic who likes to oppress will one day encounter the drunken basil stir-fried flip-flops

*I don’t know what a degree party is.
** OTOP seems to be a sustainable development program. But if so, I don’t get that part of the joke.
*** There may be a pun here and in the title because “แตะ” (“dtàe”) means both flip-flops and to strike slighty.