ด่านเกวียน Dan Kwian

by คาราบาว Carabao
Album: แป๊ะขายขวด Bpae Kaai Kuat (1982)

Note: Dan Kwian is a tambon (district) in Nakhon Ratchasima Province where they make pottery.

วัวมันเดินกระเหย่งย่องมา
wua man dern grà-yaeng yông maa
The cow comes walking along on tiptoe
บรรทุกเต็มบ่ามีดินเต็มเกวียน
ban-túk dtem bàa mee din dtem gwian
Full to overflowing, there is dirt filling the cart
เกวียนมันเดินลดเลี้ยวเคี้ยวโค้ง
gwian man dern lót líeow kíeow kóhng
The cart, [it] pulls [it] zigzag*
หลังมันโกงซํ้าวันซํ้าเดิน
lăng man gohng sám wan sám dern
The back is humped. It walks the same way day after day
เดินไปไกลไปหาดินดิบ
dern bpai glai bpai hăa din dìp
walking far to find fine clay
หยิบเอามาปั้นเป็นหม้อต้มแกง
yìp ao maa bpân bpen môr dtôm gaeng
Pick up and bring [it] to mold to be a curry pot
เอ๊ย ปั้นหม้อต้มแกง เอ๊ย เอย
óie bpân môr dtôm gaeng óie oie
Oy! Make a curry pot. Oy! Oy!

วัวมันเดินกระเหย่งย่องมา
wua man dern grà-yaang yông maa
The cow it comes walking along on tiptoe
บรรทุกเต็มบ่ามีฟืนเต็มเกวียน
ban-túk dtem bàa mee feun dtem gwian
Full to overflowing, there is firewood filling the cart
เกวียนมันเดินซํ้าวันซํ้าโค้ง
gwian man dern sám wan sám kóhng
The cart, it walks [pulling] it day after day, on the same route
หลังมันโกงซํ้าวันซํ้าเดิน
lăng man gohng sám wan sám dern
The back is humped [from] repeatedly walking day after day
เดินไปไกลไปหาฟืนแห้ง
dern bpai glai bpai hăa feun hâeng
Walking far to go find dry firewood
มาสุมไฟแรงเข้าหม้อต้มแกง
maa sŭm fai raeng kâo môr dtôm gaeng
to pile up to fire a curry pot [in a kiln]
เอ๊ย เข้าหม้อต้มแกง เอ๊ย เอย
óie kâo môr dtôm gaeng óie oie
Oy . . . to fire a curry pot, oy, oy!

ขึ้นหม้อดินเอาไว้หุงข้าว
kêun môr din ao wái hŭng kâao
Turn it into a clay pot to cook the rice
(หุงไว้เปล่าๆ ใส่นํ้าตาลเมา)
hŭng wái bplào bplào sài nám-dtaan mao
([Or] to boil palm wine)
ขึ้นเป็นครกใส่โขลกปลาร้า
kêun bpen krók sài klòhk bplaa ráa
[Or] develop it to be a mortar. Put in and pound pickled fish
(โอ่งธรรมดาใส่นํ้าท่าอาบกิน)
(òhng tam-má-daa sài nám tâa àap gin )
([Or] an ordinary water jar to put water for bathing, drinking)
เอาดินแห้งแล้งแปลงเป็นหม้อไห
ao din hâeng láeng bplaeng bpen môr hăi
Take dry earth and change it to be a clay jar
(ฝีมือไทยๆ ที่โคราชบ้านเอ็ง)
(fĕe meu tai tai têe koh-râat bâan eng )
(The handicraft of Thais right here at Khorat, [your] hometown)
เอ๊ย โคราชบ้านเอ็ง เอ๊ย เอย
óie · koh-râat bâan eng · óie · oie
Oy. [Your] home of Khorat. Oy oy

ความเจริญหลั่งไหลกันเข้ามา
kwaam jà-rern làng lăi gan kâo maa
Growth and development rapidly flows in
มันเป็นสินค้ามีเงินเต็มมือ
man bpen sĭn káa mee ngern dtem meu
It’s the products which make a lot of money [filling the fist]
มือเอ็งทํากำแต่ดินเต็มมือ
meu eng tam gam dtàe din dtem meu
Your hands are full of clay to make [the products]
เต็มสองมือช่างปั้นด่านเกวียน
dtem sŏng meu châang bpân dàan-gwian
filling the two hands of the potters of Dan Kwian.
ที่เก็บที่มีจ้างกินก็บ่ได้
têe gèp têe mee jâang gin gôr bòr dâai
What you keep [and don’t sell] cannot make a living**
ปั้นวัวควายกินได้ซะก็ดี
bpân wua kwaai gin dâai sá gôr dee
It would be better if one could mold edible cattle
เอ๊ย แบบไหน เอ๊ย เอ๊ย แบบไหน
óie · bàep năi · óie · óie · bàep năi
Oy, what kind [do you want]? Oy oy. What way [do you want]?
เอ๊ย เอย เฮ้อ เอย
óie oie hér oie
Oy oy Oh! oy!

*Another translator tells me “ลดเลี้ยวเคี้ยวโค้ง is just for rhymes.The usual expression is ‘เลี้ยวลดคดเคี้ยว’, meaning zigzag/tortuous.
**Not sure the meaning of this line. Another translator also can’t figure it out, but they think that the last line means “Do you want a simple life versus a rapid influx of money/technology/development”? I think it means “What kind of product do you want?” (after the third verse lists all the various products that can be made).